8/19/2015

Handley Page HP.52 Hampden

 

We wrześniu 1932 r. Brytyjskie ministerstwo lotnictwa opublikowało specyfikację B.9/32 dla dwusilnikowego bombowca, na którą odpowiedziały wytwórnie Handley Page i Vickers.
Obie firmy otrzymały zamówienia na prototypy, które oblatano odpowiednio 15 (Vickers 271) i 21 czerwca 1936 r. (HP.52). Odpowiadające tym samym warunkom technicznym nowe maszyny chyba nie mogły bardziej się od siebie różnić.

Napędzany dwoma silnikami gwiazdowymi Bristol Pegasus PE.5-SM (Pegasus XVIII)prototyp Handley Page miał niespotykanie wąski kadłub z trzema prymitywnymi stanowiskami strzeleckimi,
podczas gdy Vickers zastosował pękaty kadłub z obrotowymi wieżyczkami strzeleckimi i pojedynczymi karabinami w oknach bocznych.

Pomimo swojej przestarzałej sylwetki Hampden (bo taka nazwę otrzymał bombowiec firmy Handley Page) miał wiele cech godnych uwagi. Dzięki slotom typu Handley Page na krawędzi natarcia płata miał niezwykle niską prędkość lądowania (117 km/h), podczas gdy prędkość maksymalna (409 km/h) była wyższa niż u Wellingtona (tak nazwano Vickersa 271)i nieco większego bombowca Armstrong Whitworth Whitley. Osiągi nie szkodziły ponadto funkcjonalności: Hampden przenosił na odległość 1930 km 1814 kg bomb, a Wellington - 2041 kg.

15 sierpnia 1936 r. zamówiono 180 bombowców Hampden Mk I, zgodnych z nowa specyfikacją B.30/36,
a prototyp wersji seryjnej oblatano w 1937 r. Równolegle podpisano kontrakt na dostawę pierwszych 100 bombowców typu HP.53 Hereford, różniących się jedynie zastosowaniem silników Napier Dagger VIII
w układzie H. W maju 1938 r. Wystartował pierwszy seryjny Hampden Mk I zbudowany w zakładach Handley Page w pod-londyńskim Radlett, a 24 czerwca nowy samolot został oficjalnie ochrzczony przez wicehrabinę Hampden. Rozbudowa i przezbrajanie Royal Air Force szły wówczas pełną parą, toteż 6 sierpnia podpisano kolejne kontrakty - 75 maszyn miało powstać w zakładach English Electric w Preston koło Manchester, a 80 miało wyprodukować w Kanadzie konsorcjum Canadian Associated Aircraft Ltd.
Bombowce od nowych poddostawców zaczęły napływać do jednostek w 1940 r.
Po zaliczeniu cyklu prób w Zakładzie Doświadczalnym Samolotów i Uzbrojenia (A&AEE) w Martlesham


Heath koło Ipswich oraz w Centralnej Szkole Lotniczej (CFS, Central Flying School) w Upavon koło Sailsbury dostawy dla RAF ruszyły we wrześniu 1938 r. Pierwsze maszyny otrzymał stacjonujący w Scampton koło Lincoln 49. Dywizjon, należący do 5. Grupy Bombowej RAF, którą ostatecznie całkowicie wyposażono w bombowce typu Handley Page Hampden. W chwili wybuchu II wojny światowej bombowce typu HP.52 Hampden stanowiły wyposażenie 10 dywizjonów RAF, stacjonujących w rejonie Sheffield-Lincoln na lotniskach: Finningley (7. i 76.), Waddington (44. i 50), Scampton (49. i 83.), oraz Hemswell (61. i 144.), pozostałe dwa dywizjony (106. i 185.) tworzyły rezerwę grupy.

Wykonywane początkowo dzienne operacje rozpoznawcze przebiegały bez kłopotów, ale pierwsza z wad Hampdena boleśnie ujawniła się 29 września, gdy myśliwce Luftwaffe zestrzeliły pięć z 11 maszyn wysłanych nad niemieckie wybrzeże. Wkrótce potem postanowiono ograniczyć się do lotów nocnych, polegających głównie na rzucaniu ulotek. Zimą 1939-1940 Hampden doskonale odnalazł się w funkcji stawiacza min. Także tuż po niemieckiej inwazji na Norwegię maszyny z pięciu dywizjonów zaminowały w nocy 13-14 kwietnia 1940 r. niemieckie wody przybrzeżne, a do końca roku hampdeny z 5. Grupy Bombowej wykonały łącznie 1209 operacji minowania.

Jednakże kampania norweska ponownie obnażyła achillesową piętę Hampdena -ze względu na niewystarczające uzbrojenie obronne bombardowanie za dnia kończyło się ciężkimi stratami w starciach z niemieckimi myśliwcami. Wnocy 25-26 sierpnia 1940 r. hampdeny i whitleye wzięły udział w pierwszym nalocie RAF na Berlin. Hampdeny wspierały nocną ofensywę bombową aż do końca lata 1942 r., a ich ostatnią operacją w ramach Bomber Command był nalot maszyn z 408. (Kanadyjskiego) Dywizjonu RAF na Wilhelmshaven w nocy 15-16 września.

Od kwietnia 1942 r. hampdeny były stopniowo wycofywane z dywizjonów bombowych do jednostek obronnych wybrzeża. Występowały w nich głównie w torpedowej konfiguracji Hampden TB.Mk I, powstałej drogą przeróbki istniejących bombowców Hampden Mk I. Dwoma pierwszymi jednostkami wypełniającymi te zadania były dywizjony nr. 144 i 455 (Australijski), które oddelegowały po jednej eskadrze w rejon Murmańska w celu osłony konwojów. 4 września 1942 r. z bazy Sumburgh na Szetlandach wystartowały 32 Hampdeny z tych dwóch dywizjonów, ale dziewięć z nich nie dotarło do celu,
dwa rozbiły się w Norwegii, a jeden podczas lądowania na Półwyspie Kolskim. 23 października załogi RAF
opuściły Murmańsk droga morską, pozostawiając samoloty Rosjanom.

Stacjonujący w Sumburgh 455. Dywizjon był ostatnią jednostką użytkującą hampdeny w pierwszej linii-jeszcze 4 kwietnia 1943 r. jedna z jego załóg zatopiła U-Boota. Przed końcem roku jednostkę przezbrojono
w samoloty typu Bristol Beaufighter. Mimo wielu niedociągnięć Hampden miał kilka zalet, z których najważniejsze były dobre właściwości pilotażowe i doskonała widoczność z kabiny. Największą wadą była ciasnota wnętrza, praktycznie uniemożliwiająca poszczególnym członkom załogi zamianę miejsc w przypadku zranienia. Łącznie wyprodukowano 1432 hampdeny (502 w wytwórni Handley Page, 770 w zakładach English Electric i 160 w Kanadzie) oraz 150 herefordów (hampdeny z silnikami Napier Dagger VIII, w firmie Short & Harland).
Samoloty cywilne. Piloci wojenni. Piloci drugiej wojny światowe. Samoloty youtube, samoloty paażerskie. Samoloty gry. druga wojna światowa w polsce. Samoloty świata


Specyfikacja maszyny:
Typ - Średni bombowiec
Załoga - 4 osoby
Napęd - 2 gwiazdowe silniki 9-cylindrowe Bristol Pegasus XVIII o mocy 1014 KM każdy
Osiągi - Prędkość maksymalna na wysokości 4206 m: 410 km/h
Prędkość przelotowa na wysokości optymalnej: 269 km/h
Początkowa prędkość wznoszenia: 299 km/h
Czas wznoszenia na wysokość 4570m: 18 min 54 s
Pułap eksploatacyjny: 5790 m
Zasięg z ładunkiem bomb 907 kg 3034 km

Masy:
Własna - 5343 kg
Maksymalna startowa: 8508 kg

Wymiary:
Długość - 16,33 m
Wysokość - 4,55 m
Rozpiętość - 21,08 m
Powierzchnia nośna - 62,1 m2

Uzbrojenie:
Skierowany do przodu stały karabin maszynowy Vickersa lub Browninga kal. 7,7 mm
przed wiatrochronem pilota, ruchome karabiny maszynowe Vickers ,,K" kal. 7,7 mm
(1 w dziobie, 1 lub 2 na stanowisku grzbietowym oraz 1 lub 2 na dolnym stanowisku); środki bojowe o łącznej masie do 1814 kg w komorze bombowej.

Źródła: Archiwa własne w oparciu o dane historyczno-techniczne British Museum & Avia Collect, Grafika Google.

Nie wyrażam zgody na kopiowanie i rozpowszechnianie zawartości publikacji mojego autorstwa (tekstu, zdjęć oraz filmów) bez mojej pisemnej zgody aviaclubpoland.blogspot.com

Brak komentarzy:

Prześlij komentarz